.
 Hepatitle ilgili bilgileri en sık nerden öğreniyorsunuz?

Gazete  30 oy
%2 
 
 

Dergi  11 oy
%0 
 
 

İnternet  1069 oy
%87 
 
 

Kitap  49 oy
%4 
 
 

Televizyon  31 oy
%2 
 
 

Radyo  12 oy
%0 
 
 

Konferanslar  22 oy
%1 
 
 

1224  kişi katıldı.

HEPATİT B HASTALIĞI

 

Hepatit B nedir?

 

Hepatit B virüsü ile ortaya çıkan karaciğer hücre iltihabıdır. Hepatit B hastalığı olarak bilinir. Hastalık bulaşanların % 90-95’inde geçirilir ve ömür boyu bağışıklık gelişir. Geri kalan kısmında ise müzminleşir, hatta siroz, karaciğer kanseri, karaciğer yetmezliği ve ölümle sonlanır. Hastaların bir kısmında ise taşıyıcılık şeklinde devam eder.  

 

BULAŞ YOLLARI

 

Hepatit B nasıl bulaşır?

 

· Kan ve kan ürünleri

· Cinsel yolla bulaş

· Doğum sırasında anneden bebeğe

· Aile içi geçiş

 

Kan ve kan ürünleri ile bulaş nasıl olmaktadır?

 

Kan yolu ile bulaşma özellikle gelişmiş ülkelerde damardan uyuşturucu ilaç kullananların, kullandıkları iğnelerin bir şekilde diğer insanlara yayılması ile ortaya çıkmaktadır. Ayrıca yine bu kişilerin kullandıkları eşyaların diğer kişilerce kullanılması da bulaşmayı sağlar. Ancak dünya üzerinde hepatit B açısından oldukça yüksek riskli bir grup olan sağlık çalışanları açısından iğne yolu ile bulaşma son derece önemlidir. Çeşitli sağlık birimlerinde çalışan sağlık personeli özellikle kaza sonucu iğne batması ile hepatit B’ye yakalanmaktadırlar. Yine normal popülasyon ve sağlık çalışanları için kan nakli sonucu bu hastalığa yakalanma riski vardır.

 

Cinsel ilişki ile bulaş nasıl olmaktadır?

 

Cinsel ilişki sırasında hepatit B ile enfekte bir kişinin vücut sıvılarının diğer partnerin vajina, makat (rektum, özellikle ters ilişki) idrar kanalı (üreterler) ve ağızdaki yaralı veya çizik bölgelere teması ile hastalık geçer.

 

Dövme veya piercing yaptırma ile hastalık bulaşır mı?

 

Evet. Dövme (tattuaj) veya piercing sırasında kullanılan iğnelerin yeterince steril ve temiz olmamasından dolayı bulaşma söz konusudur.

 

Hasta kişilerin kullandığı traş takımı, ustura ve diş fırçasının kullanımı ile hastalık bulaşır mı?

 

Hastalıklı kişilerin kullandığı ve kan bulaşmış ustura, traş fırçası ve diş fırçalarının kullanılması ile hepatit B bulaşabilir.

 

Anneden bebeğe geçiş nasıl olmaktadır?

 

Mikrobu taşıyan anneden bebeğe geçiş özellikle doğum esnasında olmaktadır. Mikrob bebeğe geçerse bebek hepatit B hastası olarak doğacaktır. Erken dönemde bulaşan hastalarda müzminleşme oranı oldukça yüksektir.

 

Hamilelikte hepatit kontrolü gerekir mi?

 

Evet. Hamileliğin erken dönemlerinde HBsAg testi yaptırılmalıdır. Eğer negatif ise hamilelik süresince bulaş ihtimali olan davranışlardan sakınılmalı ve doğuma yakın tekrar test yapılmalıdır. Eğer test pozitif ise hamile kişi hastalığa yakalanmıştır ve çocuğuna bulaştırabilir. Çocuğa mikrop bulaştığında ise müzmin hepatit B hastalıklı bir çocuk dünyaya gelir.

 

Hepatit B virusunu taşıyan gebenin hastalığı çocuğuna bulaştırmaması için bir önlem var mı?

 

Evet. Hepatit B virusunu taşıyan annelerin bebeklerine doğar doğmaz hepatit B serumu ve hepatit aşısı yapılmalıdır. Serumun tek doz yapılması yeterli iken aşı 2. ve 6. aylarda olmak üzere 3 doza tamamlanmalıdır.

 

Hamile bir kişi ne yapılmalı?

 

Hamile bir bayana hamileliğin erken döneminde test yaptırmalıdır. Bu test ile HBsAg bakılmalıdır. Eğer bu test hamileliğin erken döneminde negatif ise doğuma yakın tekrarlanmalıdır. Test pozitif ise bunun anlamı kişi hepatit B virusunu taşımaktadır ve bebeğine bulaştırabilir. 

 

Hepatit B hastaları özellikle kimler için bulaş riski taşımaktadır?

 

·   Hepatit B hastasının eşi

·   Hepatit B hastalısı ile cinsel teması olanlar 

·   Birden fazla kişiyle birlikte olanlar

·   Damar içi ilaç kullananlar

·   Başka cinsel yolla bulaşan bir hastalığı olanlar

·   Homoseksüeller

·   Kronik hepatit B hastası ile aynı evde yaşayanlar

·   Sağlık personeli (Doktor, diş hekimi, hemşireler, yardımcı sağlık personeli) 

·   Hemofili (pıhtılaşma bozukluğu) hastaları

·   Diyaliz hastaları

·   Hepatit B’nin sık görüldüğü ülkelere seyahat edenler (Afrika, Asya, Doğu Avrupa )

·   Hepatit B li hastaların çatal, kaşık, bıçak, jilet, ustura ve benzeri eşyalarını paylaşanlar

 

Kuluçka döneminde hastalık bulaşır mı?

 

Kuluçka döneminde vücut sıvıları oldukça bulaştırıcıdır. Vücutta hepatit B virusuna karşı antikor (mikroplara karşı vücut tarafından oluşturulan protein kökenli koruyucu maddeler) oluşumuna kadarki evrede hastalık son derece bulaşıcıdır.

 

Hepatit B nelerle bulaşmaz?

 

Hepatit B yiyecekler, su, yemek kapları, anne sütü, kucaklaşma, öpme, öksürme ile bulaşmaz.

 

 

HASTALIĞIN KLİNİK ÖZELLİKLERİ

 

Hepatit B’nin kuluçka süresi ne kadardır?

 

Ortalama 30-180 gündür.

  

Hastada bulaştan ne kadar sonra klinik belirtiler ortaya çıkar?

 

Hepatit B virusu bulaştıktan ortalama 12 hafta (9-21 hafta) sonra belirtiler görülür. Hastaların % 70’inde klinik belirtiler vardır. Erişkinlere göre çocuklarda belirti daha sık ortaya çıkar.

 

Hepatit B’nin klinik belirtileri nelerdir?

 

Bazılarında hiçbir belirti görülmeyebilir. Hepatit B’de ortaya çıkan belirtiler şunlardır:

 

·   Halsizlik

·   İştahsızlık

·   Bulantı, kusma

·   Baş ağrısı

·   Yorgunluk 

·   Karın ağrısı (karaciğer bölgesinde)

·   Ciltte veya gözaklarında sararma

·   İdrar renginde koyulaşma

·   Dışkı renginde açılma

·   Eklem ağrısı

Yenidoğan bebeklerde hepatit B ile ilgili belirgin bir bulgu saptanamaz. Yaş ilerledikçe hastalığın belirti verme ihtimali artar.

 

Hepatit B virusu vücut dışında ne kadar süre yaşayabilir?

 

Hepatit B virusu vücut dışında en az 7 gün süreyle canlılığını korur ve hastalık yapma özelliğini sürdürür.

 

Müzmin hastalığı olan kişiler de bulaştırıcı mıdır?

 

Müzmin hepatit B hastaları özellikle eşlerine olmak üzere bulaştırıcıdırlar.

 

HASTALIĞIN TEŞHİSİ

 

Hastalık nasıl teşhis edilir?

 

Hepatit B sinsi bir hastalıktır. Çoğu kez hastalar başka nedenlerle kan verme sırasında tesadüfen teşhis edilirler. Çünkü bazı kimselerde hastalık belirti vermeden geçirilir.

 

Virus (mikrop) vücuda alındıktan ne kadar sonra hepatit testi pozitif olur ?

 

HBsAg testi virus bulaştıktan ortalama 4 hafta (1-9 hafta) sonra pozitif hale gelir.

 

Hepatit B hastalığına bağlı ortaya çıkabilecek kötü sonuçlar nelerdir?

 

  • Siroz: Müzmin, yaygın ve ilerleyici karaciğer iltihabıdır. Öldürücü bir hastalıktır. Ortalama yaşam süresi 40 aydır.
  • Karaciğer kanseri
  • Karaciğer yetersizliği
  • Fulminan hepatit denilen çok kısa sürede karaciğer yetmezliğine götüren ölümcül bir hastalık tipidir.
  • Hepatit D hastalığı

 

 Hepatit B testi yaptırmak için kimler ne zaman doktora başvurmalı?

 

Hepatit B hastalığı için riskli grupta yer alıyorsanız test yaptırtmak için mutlaka doktorunuza başvurun. Diğer yandan herhangi bir risk faktörü olmadan da bulaşabildiğinden yine doktorunuza başvurmanızda yarar vardır.

 

Hepatit B’de  kronikleşme (müzminleşme) oranı ne kadardır?

 

Müzminleşme oranı yaşa bağlıdır. 5 yaş üzerindeki hastalarda % 2-6 iken 1-5 yaş arası çocuklarda % 30, yeni doğanlarda ise % 90’dır.

 

 

HASTALIĞIN TEDAVİSİ

 

Akut hepatit B hastalığının tedavisi var mı?

 

Günümüzde akut hepatit B hastalığı için özgün bir tıbbi tedavi yoktur. Tedavi daha çok destekleyici özelliktedir. Hastanın istirahat etmesi, alkolden sakınması, bol sıvı alması, az yağlı, karbonhidrattan zengin gıda alması önerilir. Ağızdan gıda alamayan, bulantı veya kusması olan hastalar hastanede yatırılarak serumla beslenir. Bu dönemde önemli bir husus da karaciğere zarar verebilecek ilaçlardan sakınmaktır.

 

Kronik (müzmin) hepatit B hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlar hangileridir?

 

Günümüzde müzmin hepatit B hastalığının tedavisinde kullanılan biri iğne beşi hap olmak üzere 6 ayrı ilaç vardır. Bu ilaçlar çoğu kez tek başına kullanılmaktadır. Tedavide temel hedef mikrop çoğalmasını durdurup karaciğer hasarını en aza indirmek ve yıllar sonra ortaya çıkması muhtemel karaciğer yetmezliğini ve sirozu engellemektir.

 

Tedavide kullanılan ilaçlar

 

1-İnterferonlar (Pegasys, Peg-Intron)

2-Lamivudin (Zeffix)

3-Adefovir (Hepsera)

4-Entekavir (Baraclude)

5-Telbivudin (Sebivo)

6-Tenofovir (Viread)

 

 

1-İnterferonlar

 

  • İnterferonların genel özellikleri nelerdir?

 

İnterferonlar çok değişik mekanizmalarla virusların bölünmesini durdurmakta ve vücudun savunma gücünü olumlu yönde etkilemektedir. Kronik Hepatit B yanında ve hepatit C tedavisinde de kullanılmaktadır. Yakın zamana kadar standart interferonlar kullanılırken günümüzde yeni geliştirilen Peg-interferon formları tercih edilmektedir. Standart interferonları hastaya en az haftada 3 kez vermek gerekirken Peg-interferonların haftada tek doz kullanılması ile aynı etki elde edilebilmektedir. Bu nedenle Peg-interferonler hastalara daha konforlu ve daha etkin bir tedavi imkânı sağlamaktadır. Peg-interferonların iki değişik molekülü bulunmaktadır. Bunlardan Peg-interferon a-2b’nin dozu kilograma göre ayarlanırken, Peg-interferon a-2a’nın uygulamasında kiloya göre doz ayarlaması yapılmasına gerek yoktur. Ülkemizde, subkutan uygulama için hazırlanmış Peg-Intron (Merck Sharp & Dohme, U.S.A) 50, 80, 100, 120 ve 150 mcg içeren flakonlarda ve Pegasys 135 ve 180 mcg (Roche Pharmaceuticals, Basel, Switzerland) kullanıma hazır injektörlerde satışa sunulmuştur.

 

  • İnterferonlar nasıl kullanılır?

 

Genellikle üst kol dış yüzüne ve deri altına, haftada bir kez yapılır.

 

  • İnterferonunun dozunu atlayan hasta ne yapmalı?

 

Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.

 

  • İnterferonun tedavisi alan hastalarda dikkat edilmesi gerekli hususlar nelerdir?

 

Kalp, böbrek, akciğer hastalığı, tiroid hastalığı, kontrol edilemeyen şeker hastalığı varsa bu ilaçların kullanımını kısıtlayabilir. İnterferonlar asla diğer ilaçlarla karıştırılarak kullanılmamalıdır. Alkol ve alkol ürünleri kesinlikle kullanılmamalıdır. Ayrıca uyku verici ilaçlar alınmamalıdır. İnterferon tedavisi alan ve gebe olma potansiyeli bulunan bayan hastalara tedavi süresince sıkı doğum kontrolü yapılmalıdır. Tedaviden hemen sonra hastalar araba kullanmamalıdır.

 

  • İnterferonun tedavisi alan hastalar ne sıklıkta doktor kontrolüne gelmelidir?

 

Tedavinin başlangıcında birinci hafta, ikinci hafta, dördüncü hafta ve daha sonra aylık aralıklarla kontrole gelmelidir. Eğer beklenmedik bir sorun ortaya çıkarsa hemen doktoru ile iletişime geçmelidir. 

 

  • İnterferonlar nasıl muhafaza edilmelidir?

 

Buzdolabının kapağında saklanmalıdır. Dondurulmamalı, ışıktan korunmalı, çalkalanmamalıdır. Çocuklardan uzak tutulmalıdır.

 

 

  • İnterferonların yan etkileri nelerdir?

 

Başlangıçta uygulama sonrası; halsizlik, kas ağrısı, artralji, iştahsızlık, üşüme, titreme ve ateş gibi grip benzeri belirtiler görülebilir. Bu belirtiler genellikle 1-2 gün sürer, nadiren 2 haftadan uzun devam edebilir. Hasta gereksinim duyarsa iğne yapmadan 1 saat önce parasetamol grubu (vermidon, parol, panadol, minoset gibi) ağrı kesici, ateş düşürücü bir ilaç alarak bu yan etkileri daha hafif geçirebilir. Hastalar bol sıvı almalı ve kafein gibi sıvı söktürücü etkisi olan maddelerden sakınmalıdır.

Ayrıca İnterferon tedavisi alan hastalarda akyuvar (lökosit) ve pıhtılaşma yapan kan hücrelerinde (trombosit) baskılanma olabilir. Bu nedenle bu hastaların yakın takibi çok önemlidir.

 

2-Lamivudin

 

  • Lamivudinin genel özellikleri nelerdir?

 

Bir nükleozid analogu olan lamivudin hepatit B virusuna karşı güçlü etkilidir. Lamivudin seçici ve spesifik olarak hepatit B virusunun çoğalmasını engeller. Bunun sonucu olarak kandaki virus miktarında azalma, karaciğer testlerinde normale dönüş, karaciğer dokusundaki zedelenmede düzelme olur. İlacın yaklaşık % 70’i idrarla değişmeden atılır. İnterferon tedavisi alamayacak yada interferon kullanmak istemeyen hastalara uygulanabilir. İnterferon sirozu olan hastalarda kullanılamazken lamivudin bu grup hastalarda kullanılabilir.

 

  • Lamivudinin yan etkileri nelerdir?

 

Lamivudinin yan etkileri oldukça azdır. En sık görülen yan etkiler başağrısı, baş dönmesi, halsizlik ve yorgunluktur. Ayrıca böbrek yetmezliği olan hastalarda doz ayarlaması yapılmalıdır.

 

  • Lamivudin nasıl kullanılır?

 

Önerilen doz günde 100 mg’dır. Ülkemizde Zeffix®, (Glaxo Smith Kline), Zefomen® (Mustafa Nevzat), Mivux® (Nobel) ve Medovir® (Sanovel) ticari isimleriyle 100 mg’lık 28 film tabletlik blister ambalajlarda satılmaktadır. Yararlı olabilmesi için dozlar hergün düzenli olarak alınmalıdır.

 

  • Lamivudinin bir dozunu atlayan hasta ne yapmalı?

 

Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.

 

  • Lamivudin kullanan hasta nasıl takip edilmelidir?

 

Her üç ayda bir kan sayımı, karaciğer testleri ve virus sayım testi (PCR HBV DNA) ile takip edilmelidir.

 

  • Lamivudin nerede saklanmalıdır?

 

Lamivudin oda ısısında muhafaza edilmelidir. Tabletler nemden korunmalıdır. Banyoda veya mutfakta bulundurulmamalıdır. Çocukların ulaşamayacağı yerlerde saklanmalıdır. 

 

  • Gebeler ve emziren anneler Lamivudin kullanabilir mi?

 

Hayır. Kesin gerekli görülmedikçe gebeler ve süt veren anneler kullanmamalıdır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda hamileliğin üçüncü ayından sonra verildiğinde anne kanında virusun temizlendiği ve yenidoğan bebeklere hastalık geçişinin önemli oranda azaldığı gösterilmiştir. Diğer yandan lamivudin kullanan gebelerin yenidoğanlarında ortaya çıkan doğumsal anomalilerin ilaç kullanmayanlardan daha fazla olmadığı belirtilmektedir.    

 

 

  • Lamivudinin yan etkileri nelerdir?

 

Yan etkisi hemen hemen olmayan bir ilaçtır. Lamivudin tedavisinde en önemli sorun tedavi seyrinde gelişen direnç ve tedavi kesildikten sonra gelişen nüksdür.

 

3- Adefovir

 

  • Adefovirin genel özellikleri nelerdir?

 

Hepatit B virusunun çoğalmasını engelleyerek etkili olmaktadır. Lamivudine karşı direnç oluşturan viruslara da etkilidir. Ağız yoluyla alınmasından sonra böbrek, karaciğer ve barsak dokuları başta olmak üzere pek çok dokuya yüksek miktarlarda dağılır. Etki için açlık veya toklukta alınması fark etmez. Başlıca böbrek yoluyla değişmeden atılır. Kroink hepatit B hastalarının tedavisinde tek başına kullanılmaktadır. Ağızdan alındığında emilimi iyi olup, günde tek doz kullanıma olanak veren bir ilaçtır.

 

  • Adefovir nasıl kullanılır?

 

Önerilen doz günde 10 mg’dır. Ülkemizde 2004 yılında Hepsera™ (Er-kim) ticari ismiyle 10 mg’lık 30 film tabletlik blister ambalajlarda piyasada bulunmaktadır. Ancak adefovir lamivudine göre oldukça pahalıdır, bu nedenle maliyet yarar hesabı iyi yapılmalıdır. Günümüzde oldukça etkin yeni ilaçların kullanıma sunulması ile çok nadiren başvurulmaktadır.

 

  • Adefovirin bir dozunu atlayan hasta ne yapmalı?

 

Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu ve  markayı değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.

 

  • Adefovir kullanan hasta nasıl takip edilmelidir?

 

Her 3 ayda bir kan sayımı, karaciğer ve böbrek testleri, virus sayım testi (PCR HBV DNA) yapılmalıdır.

 

  • Adefovir nerede saklanmalıdır?

 

Adefovir oda ısısında muhafaza edilmelidir. Tabletler nemden korunmalıdır. Banyoda veya mutfakta bulundurulmamalıdır. Çocukların ulaşamayacağı yerlerde saklanmalıdır. 

                                      

  • Adefovirin yan etkileri nelerdir?

 

Adefovir (Hepsera) ile ilgili başlıca sorun böbrekler üzerine olan zararlı etkisidir. Bu yan etki 30 mg veya daha yüksek dozlarda daha sık gelişir. Ayrıca halsizlik, bulantı, şişkinlik, ishal, hazımsızlık, karın ağrısı ve baş ağrısı gibi yakınmalar olabilir. Tedavisi kesilen hastaların % 25’inde karaciğer hastalığında alevlenme bildirilmiştir. Bu tür nüksler genellikle tedavi kesildikten sonraki 12 hafta içinde görülmektedir. Vakaların çoğu kendi kendini sınırlar veya tedavinin yeniden başlanması ile geriler.

 

  • Adefovirin alınması ile ilgili bir özellik var mıdır?

 

En iyi yararı elde etmek için unutulmadan düzenli alınmalıdır. Yemeklerle birlikte veya aç karnına alınabilir. Mide yakınması olan hastalarda yemeklerle birlikte alınabilir.   

 

  • Adefovirin alınması ile ilgili dikkat edilmesi gereken özellikler nelerdir?

 

Hafif veya ciddi böbrek yetmezliği olan hastalarda veya diyaliz gerektiren son dönem böbrek hastalarında adefovirin yarılanma ömrü uzar. Bu yüzden böbrek yetmezliği olan hastalarda kreatinin klirensine göre doz ayarlaması yapılmalıdır. Adefovir veya herhangi bir bileşenine aşırı duyarlı olduğu bilinen hastalarda kesinlikle kullanılmamalıdır.

 

  • Gebeler ve emziren anneler Adefovir kullanabilir mi?

 

Hayır. Gebelerde kullanılmamalı, hatta çocuk doğurma potansiyeli olan kadınlar tedavi seyrinde etkili bir doğum kontrol yöntemi uygulamalıdırlar. Ayrıca adefovirin insan sütüne geçip geçmediği bilinmemektedir, bu nedenle tedavi alan kadınlar bebeklerini emzirmemelidir.

 

4- Entekavir

 

  • Entekavirin genel özellikleri nelerdir?

 

Kronik hepatit B hastalarının tedavisinde kullanılan diğer bir ilaçtır. Entekavir virus çoğalma işleminin üç değişik adımında rol alarak hepatit B virusunun çoğalmasını hızlı bir şekilde engellemektedir. Bu nedenle direnç gelişme ihtimali çok düşüktür. Böbrekler yoluyla atılır.  

 

  • Entekavir nasıl kullanılır?

 

Film kaplı tablet formu (0.5 mg ve 1 mg) bulunmaktadır. Daha önce Lamivudin veya Adefovir kullanmamış hastalarda 0.5 mg’lık tabletlerden günde bir tane, daha önce belirtilen ilaçları kullanmış ve direnç ortaya çıkmış hastalarda ise 1 mg’lık tabletlerden günde 1 adet önerilmektedir. Entekavire karşı direnç oranı oldukça düşüktür. Ülkemizde Baraclude®, (Bristol-Mayer-Squib), Hednavir®, (Atabay) ticari isimleriyle 0.5 ve 1 mg’lık 30 film tabletlik blister ambalajlarda satılmaktadır. Yemeklerle birlikte alınması emilimini azalttığından, yemeklerden 1 saat önce veya 2 saat sonra alınması gerekmektedir. 2007 yılında ruhsat almıştır. Yararlı olabilmesi için dozlar hergün düzenli olarak alınmalıdır.

 

  • Entekavirin bir dozunu atlayan hasta ne yapmalı?

 

Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu ve  markayı değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.

 

  • Entekavir kullanan hasta nasıl takip edilmelidir?

 

Her üç ayda bir kan sayımı, karaciğer testleri ve virus sayım testi (PCR HBV DNA) ile takip edilmelidir.

 

  • Entekavir nerede saklanmalıdır?

 

25 0C’nin altında oda ısısında orijinal ambalajında saklanmalıdır. Banyoda veya mutfakta tutulmamalıdır.

 

  • Entekavirin yan etkileri nelerdir?

 

Tedavi seyrinde karaciğer enzimlerinde artış olabilir. Baş ağrısı, bulantı veya kusma görülebilir. Halsizlik, uykusuzluk ve hazım zorluğu yakınmalardı olabilir.

 

  • Gebeler ve emziren anneler Entekavir kullanabilir mi?

 

Gebelerde kullanımı ile ilgili bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle zorunluluk yoksa kullanılmamalıdır. Benzer şekilde anne sütüne geçip geçmediği de bilinmemektedir. Ancak hayvan çalışmalarında süte geçtiği gösterilmiştir. Bu nedenle entekavir kullanan annelerin emzirmemeleri önerilmektedir. 

 

5- Telbivudin

 

  • Telbivudinin genel özellikleri nelerdir?

 

Kronik hepatit B hastalarının tedavisinde ağız yoluyla kullanılan etkin bir ilaçtır. Telbivudin tedavisi ile lamivudine göre çok daha az direnç gelişmektedir. Böbrekler yoluyla atılır.  

 

  • Telbivudin nasıl kullanılır?

 

Erişkin hastalarda günde tek doz alınmaktadır. Ülkemizde Sebivo®, (Novartis) ticari ismiyle 600 mg’lık 30 film tabletlik blister ambalajlarda satılmaktadır. Yemeklerle birlikte veya yemekten sonra alınabilir. Yararlı olabilmesi için dozlar hergün düzenli olarak alınmalıdır. Böbrek yetmezliği olan hastalarda doz ayarlaması yapılmalıdır.

 

  • Telbivudinin bir dozunu atlayan hasta ne yapmalı?

 

Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu ve  markayı değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.

 

  • Telbivudin kullanan hasta nasıl takip edilmelidir?

 

Her üç ayda bir kan sayımı, karaciğer testleri ve virus sayım testi (PCR HBV DNA) ile takip edilmelidir.

 

  • Telbivudin nerede saklanmalıdır?

 

Oda ısısında  ve orijinal ambalajında saklanmalıdır. Banyoda veya mutfakta tutulmamalıdır.

 

  • Telbivudinin yan etkileri nelerdir?

 

Telbivudin lamivudin gibi iyi tolere edilebilen bir ilaçtır. Tedavi ile ilişkili görülen en sık yan etkileri geniz iltihabı, üst solunum yolu infeksiyonu, yorgunluk ve baş ağrısıdır. Hepatit B tedavisini tamamlayıp ilaç kesildikten sonra alevlenme riski nedeniyle hasta yakın takip edilmelidir. Ayrıca kaslara (miyopati) yan etkisi ortaya çıktığında ilaç hemen kesilmelidir. Oldukça nadir görülen bu yan etki genellikle geçicidir. Hastaların % 1’inde ise sinirler üzerine yan etki (nöropati) yapabilmektedir.

 

  • Gebeler ve emziren anneler Telbivudin kullanabilir mi?

 

Telbivudin Amerika Gıda ve İlaç İdaresi tarafından B kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu nedenle C kategorisinde olan Lamivudin, Entekavir ve Adefovire göre daha gebelerde güvenlidir. Bu nedenle eğer hepatit B hastası olan gebe tedavi edilecekse Telbivudin verilebilir. İlaç süte geçtiğinden emziren annelerde kullanımı önerilmemekle beraber hasta özelinde düşünülmelidir. 

 

6- Tenofovir

 

  • Tenofovirin genel özellikleri nelerdir?

 

Kronik hepatit B hastalarının tedavisinde kullanılan yeni ve oldukça etkili bir ilaçtır. Ülkemizde 2008 yılında kronik hepatit B hastalarında kullanım onayı almıştır. En son ruhsatlandırılan hepatit B ilacıdır. Tenofovirin direnç gelişimine karşı yüksek genetik bariyer içermesi ve viruslara karşı etkinliğinin yüksek olması hepatit B tedavisinde umut veren tedavi seçeneği olarak görülmesine neden olmaktadır. Henüz direnç gelişimi bildirilmemiştir. Vücutta metabolize edilen ilaç böbrekler yoluyla atılmaktadır. Direnç sorunu olmadığından tenofovir hepatit sonucu gelişmiş siroz hastalarında, karaciğer ve böbrek nakli olmuş hastalarda güvenle kullanılabilir

 

  • Tenofovir nasıl kullanılır?

 

Yağlı gıdalarla alınması ilacın emilimini artırmaktadır. Yiyeceklerle beraber alınabileceği gibi aç karnına da alınabilir. Böbrek yetmezliği olan hastalarda doz ayarlaması yapılmalıdır. Ülkemizde Viread® (Gilead Sciences, U.S.A ), Tenoviral® (Abdi İbrahim) ticari ismiyle tenofovir disoproksil 245 mg’lık 30 tabletlik ambalajlarda satılmaktadır. Günde tek doz alınmaktadır. Yararlı olabilmesi için günlük dozun aksatılmadan kullanılması gerekmektedir.

 

  • Tenofovirin bir dozunu atlayan hasta ne yapmalı?

 

Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu ve  markayı değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.

 

  • Tenofovir lamivudin dirençli vakalarda etkinmidir?

 

Evet. Yapılan çalışmalarda lamivudine dirençli hepatit B hastalarında tenofovir oldukça etkin bulunmuştur.  

 

  • Tenofovir kullanan hasta nasıl takip edilmelidir?

 

Her üç ayda bir kan sayımı, karaciğer testleri ve virus sayım testi (PCR HBV DNA) ile takip edilmelidir.

 

  • Tenofovir nerede saklanmalıdır?

 

Oda ısısında saklanmalıdır. Banyoda veya mutfakta tutulmamalıdır.

 

  • Tenofovirin yan etkileri nelerdir?

 

Baş ağrısı, bulantı, halsizlik, sırt ağrısı, ishal, denge bozukluğu ve zayıflama sık görülen yan etkileridir. Daha seyrek olarak ise karaciğer toksisitesi, karın ağrısı ve gaz şikayeti olabilmektedir. Aşırı dozda alındığında böbreklere zarar verebilir.  

 

  • Gebeler ve emziren anneler Tenofovir kullanabilir mi?

 

Tenofovir de Telbivudin gibi  Amerika Gıda ve İlaç İdaresi tarafından gebelikte B risk kategorisinde değerlendirilmektedir. Yani gebelerde C kategorisinde yer alan Lamivudin, Entekavir ve Adefovire göre daha güvenlidir. Bununla birlikte eğer hepatit B hastası gebenin tedavisi yapılacaksa yüksek genetik bariyeri nedeniyle tercih edilmelidir. Tenofovirin anne sütüne geçmediği bildirilmektedir.

 

HEPATİT B HASTALIĞINDAN KORUNMA

 

Hepatit B hastalığının aşısı var mıdır?

 

Evet. Yapılacak 3 dozluk aşı uygulaması (0, 1 ve 6. aylarda)  ile hepatit B hastalığından korunmak mümkündür.

 

Kimlere hepatit B aşısı yapılmalıdır?

 

  • Yeni doğan bebekler
  • Tüm yetişkinler
  • Uyuşturucu kullananlar
  • Son 6 ay içersinde birden çok seks partneri olan kişiler
  • Cinsel yolla bulaşan bir hastalığa sahip olanlar
  • Homoseksüeller
  • Biseksüeller
  • Hemofili hastaları
  • Diyaliz hastaları
  • Tüm sağlık çalışanları
  • Hapishane personeli 
  • Mahkumlar
  • Özürlü bakım evleri personeli
  • Dünya üzerinde hepatit B açısından riskli bölgelere seyahat edecek kişiler hepatit B aşısını ivedilikle yaptırmalıdır.

“Ülkemizde 1998 yılından bu yana yeni doğan tüm bebeklere ücretsiz olarak hepatit B aşısı yapılmaktadır.”

 

Sağlık personeli eline hepatit B hastasının kanıyla kontamine bir iğne battığında ne yapılmalı?

 

Eğer iğne batan kişi doğal olarak hastalığı geçirmiş ve antikor oluşmuş veya aşılı ise bağışık olduğundan bir şey yapmaya gerek yoktur. Ancak bağışık değilse tercihen ilk 48 saat içinde veya en geç 7 güne kadar hepatit B immunglobilini yapılmalıdır. İmmunglobulinle birlikte ilk doz aşı da yapılmalı, aşının ikinci ve üçüncü dozları 1. ve 6. aylarda tamamlanmalıdır.

 

Hepatit B aşısı yapıldıktan sonra bağışıklık olup olmadığını tespit etmek için test yapmak gereklimidir?

 

Aşı yapılan kişilerin % 95’inde antikor denilen koruyucu protein oluşmaktadır. Antikor (Anti-HBs) oluşup oluşmadığını anlamak için doktorunuz test isteyebilir. Ancak bu rutin bir uygulama değildir. Sağlık çalışanları, kronik hepatit B hastası olan kişilerin eşleri, vücut savunma sisteminde ciddi değişimler olan kişiler gibi riskli gruplarda aşının tutup tutmadığı araştırılabilir.

 

Aşı yapılmadan önce tarama testi olarak nelere bakılmalıdır?

 

HBsAg ve Anti-HBs. Eğer ikiside negatif ise aşı yapılır. HBsAg pozitif ise taşıyıcı veya müzmin hepatit, Anti-HBs pozitif ise bağışık olarak kabul edilir. 

 

Hepatit B tarama testi yaptırmadan aşı yapılabilir mi?

 

Evet. HBsAg pozitif bir kişiye aşı yapılmasının bir zararı yoktur. Ancak maliyet yönünden tarama testi yaptırmak veya test yapmadan aşı yapılması konusu dikkate alınabilir. Diğer yandan tarama yapılarak varsa hastalığın veya taşıyıcılığın tespiti tedavi ve izlem yönünden önem taşır.

 

Hastalığı geçirmiş ve bağışık olan bir kişiye aşı yapılırsa zararı olur mu?

 

Hayır. Hastalığı geçirmiş bir kişiye aşı yapılmasının zararı olmadığı gibi yararı da yoktur.

 

Hatırlatma dozu yapmaya gerek var mı?

 

Hayır. Bağışıklığı baskılanmamış hastalarda rutin olarak hatırlatma dozu yapılması önerilmemektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda aşının kişiler çok uzun süre (muhtemelen ömür boyu) koruduğu, hatta antikor düzeyi çok düşük düzeylere inse bile koruyuculuğun devam ettiği bildirilmektedir.

 

İlk dozunu yaptırdığı aşının ticari markasını bulamayan kişi benzer bir ürünle aşı programına devam edebilirmi?

 

Evet. Farklı firmalar tarafından üretilen hepatit B aşılarının birbirinden önemli bir farkı yoktur.

 

Hepatit B aşısı diğer aşılarla aynı zamanda yapılabilir mi?

 

Evet. Aynı anda diğer aşılarla birlikte verildiğinde olumsuz bir etkileşim bildirilmemiştir. 

 

Hepatit B aşısı güvenlimidir?

 

Evet. Hepatit B aşısının çocuklarda ve erişkinde güvenli olduğu gösterilmiştir.

 

Hepatit B aşısı gebe veya emziren kadınlara yapılabilir mi?

 

Evet. Gebelik veya emzirme hepatit B aşısının yapılması için engel teşkil etmez. Aşının bebeğin gelişmesi üzerine bir yan etkisi de yoktur.

 

Hepatit B aşısı kimlere yapılmamalıdır?

 

Daha önce yapılan hepatit B aşısına veya aşının bileşenlerinden birine ciddi alerjisi olan kişilere hepatit B aşısı yapılmamalıdır.

 

KAYNAKLAR

 

1-      http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hepatitis/b/faqb.htm

2-      http://www.hepatit.org/hepatitB.html

3-      Sünbül M. Kronik hepatit B’nin tedavisinde son gelişmeler. Eğe İnfeksiyon Günleri Sempozyum Kitapçığı. 2003;50-53.

4-      Sünbül M. Kronik hepatit tedavisinde kullanılan antiviraller. Tabak F, Balık İ, Tekeli E (Eds). Viral Hepatit 2005. Ohan Matbaası. İstanbul 2005:182-198.

5-      Usluer G, Aydın K. Entekavir. Flora. 2007;12 (Suppl1):3-16.

6-      McKeage K, Keam SJ. Telbivudine. Drugs. 2010;70814):1857-1883.

7-      Usluer G, Leblebicioğlu H. Tenofovir. Flora. 2010;15 (Suppl2):1-8.

8-      Ayoub WS, Keeffe EB. Review article: current antiviral therapy of chronic hepatitis B. Aliment Pharmacol Ther 2011; 34: 1145–1158

 



 
Faze Web