HEPATİT B
Hepatit B nedir?
Hepatit B virüsü ile ortaya çıkan karaciğer hücre iltihabıdır. Hepatit B hastalığı olarak bilinir. Hastalık bulaşanların % 90-95’inde geçirilir ve ömür boyu bağışıklık gelişir. Geri kalan kısmında ise müzminleşir, hatta siroz, karaciğer kanseri, karaciğer yetmezliği ve ölümle sonlanır. Hastaların bir kısmında ise taşıyıcılık şeklinde devam eder.
Hepatit B nasıl bulaşır?
· Kan ve kan ürünleri
· Cinsel yolla bulaş
· Doğum sırasında anneden bebeğe
· Aile içi geçiş
Kan ve kan ürünleri ile bulaş nasıl olmaktadır?
Kan yolu ile bulaşma özellikle gelişmiş ülkelerde damardan uyuşturucu ilaç kullananların, kullandıkları iğnelerin bir şekilde diğer insanlara yayılması ile ortaya çıkmaktadır. Ayrıca yine bu kişilerin kullandıkları eşyaların diğer kişilerce kullanılması da bulaşmayı sağlar. Ancak dünya üzerinde hepatit B açısından oldukça yüksek riskli bir grup olan sağlık çalışanları açısından iğne yolu ile bulaşma son derece önemlidir. Çeşitli sağlık birimlerinde çalışan sağlık personeli özellikle kaza sonucu iğne batması ile hepatit B’ye yakalanmaktadırlar. Yine normal popülasyon ve sağlık çalışanları için kan nakli sonucu bu hastalığa yakalanma riski vardır.
Cinsel ilişki ile bulaş nasıl olmaktadır?
Cinsel ilişki sırasında hepatit B ile enfekte bir kişinin vücut sıvılarının diğer partnerin vajina, makat (rektum, özellikle ters ilişki) idrar kanalı (üreterler) ve ağızdaki yaralı veya çizik bölgelere teması ile hastalık geçer.
Dövme veya piercing yaptırma ile hastalık bulaşır mı?
Evet. Dövme (tattuaj) veya piercing sırasında kullanılan iğnelerin yeterince steril ve temiz olmamasından dolayı bulaşma söz konusudur.
Hasta kişilerin kullandığı traş takımı, ustura ve diş fırçasının kullanımı ile hastalık bulaşır mı?
Hastalıklı kişilerin kullandığı ve kan bulaşmış ustura, traş fırçası ve diş fırçalarının kullanılması ile hepatit B bulaşabilir.
Anneden bebeğe geçiş nasıl olmaktadır?
Mikrobu taşıyan anneden bebeğe geçiş özellikle doğum esnasında olmaktadır. Mikrob bebeğe geçerse bebek hepatit B hastası olarak doğacaktır. Erken dönemde bulaşan hastalarda müzminleşme oranı oldukça yüksektir.
Hamilelikte hepatit kontrolü gerekirmi?
Evet. Hamileliğin erken dönemlerinde HBsAg testi yaptırılmalıdır. Eğer negatif ise hamilelik süresince bulaş ihtimali olan davranışlardan sakınılmalı ve doğuma yakın tekrar test yapılmalıdır. Eğer test pozitif ise hamile kişi hastalığa yakalanmıştır ve çocuğuna bulaştırabilir. Çocuğa mikrop bulaştığında ise müzmin hepatit B hastalıklı bir çocuk dünyaya gelir.
Hepatit B virusunu taşıyan gebenin hastalığı çocuğuna bulaştırmaması için bir önlem var mı?
Evet. Hepatit B virusunu taşıyan annelerin bebeklerine doğar doğmaz hepatit B serumu ve hepatit aşısı yapılmalıdır. Serumun tek doz yapılması yeterli iken aşı 2. ve 6. aylarda olmak üzere 3 doza tamamlanmalıdır.
Hamile bir kişi ne yapmalı?
Hamile bir kişi hamileliğin erken döneminde test yaptırmalıdır. Bu test ile HBsAg bakılmalıdır. Eğer bu test hamileliğin erken döneminde negatif ise doğuma yakın tekrarlanmalıdır. Test pozitif ise bunun anlamı kişi hepatit B virusunu taşımaktadır ve bebeğine bulaştırabilir.
Hepatit B nelerle bulaşmaz?
Hepatit B yiyecekler, su, yemek kapları, anne sütü, kucaklaşma, öpme, öksürme ile bulaşmaz.
Hepatit B’nin kuluçka süresi ne kadardır?
Ortalama 30-180 gündür.
Kuluçka döneminde hastalık bulaşır mı?
Kuluçka döneminde vücut sıvıları oldukça bulaştırıcıdır. Vücutta hepatit B ye karşı antikor (mikroplara karşı vücut tarafından oluşturulan protein kökenli koruyucu maddeler) oluşumuna kadarki evrede hastalık son derece bulaşıcıdır.
Virus (mikrop) vücuda alındıktan ne kadar sonra hepatit testi pozitif olur ?
HBsAg testi virus bulaştıktan ortalama 4 hafta (1-9 hafta) sonra pozitif hale gelir.
Hastada bulaştan ne kadar sonra klinik belirtiler ortaya çıkar?
Hepatit B virusu bulaştıktan ortalama 12 hafta (9-21 hafta) sonra belirtiler görülür. Belirtiler hastaların % 70’inde vardır. Erişkinlere göre çocuklarda belirti daha sık ortaya çıkar.
Hepatit B’nin klinik belirtileri nelerdir?
Bazılarında hiçbir belirti görülmeyebilir. Hepatit B’de ortaya çıkan belirtiler şunlardır:
· Halsizlik
· İştahsızlık
· Bulantı, kusma
· Başğarısı
· Yorgunluk
· Karın agrısı (karaciğer bölgesinde)
· Ciltte veya gözaklarında sararma
· İdrar renginde koyulaşma
· Dışkı renginde açılma
· Eklem ağrısı
Yenidoğan bebeklerde hepatit B ile ile ilgili belirgin bir bulgu saptanamaz. Yaş ilerledikçe hastalığın belirti verme ihtimali artar.
Hepatit B için risk faktörleri nelerdir?
· Hepatit B hastasının eşi
· Hepatit B hastalığı olan birisiyle cinsel birleşme
· Birden fazla kişiyle birlikte olanlar
· Damar içi ilaç kullananlar
· Başka cinsel yolla bulaşan bir hastalığın olması
· Homoseksüeller
· Müzmin hepatit B hastası ile aynı evde yaşayanlar
· Sağlık personeli (Doktor, diş hekimi, hemşireler, yardımcı sağlık personeli)
· Hemofili (pıhtılaşma bozukluğu) hastaları
· Diyaliz hastaları
· Hepatit B’nin sık görüldüğü ülkelere seyahet edenler (Afrika, Asya, Doğu Avrupa )
· Hepatit B li hastaların çatal, kaşık, bıçak, jilet, ustura ve benzeri eşyalarını paylaşmak
Hepatit B virusu vücut dışında ne kadar süre yaşayabilir?
Hepatit B virusu vücut dışında en az 7 gün süreyle canlılığını korur ve hastalık yapma özelliğini sürdürür.
Müzmin hastalığı olanlar da bulaştıcı mıdır?
Müzmin hepatit B hastaları özellikle eşleri olmak üzere bulaştırıcıdırlar.
Hastalık nasıl teşhis edilir?
Hepatit B sinsi bir hastalıktır. Çoğu kez hastalar başka nedenlerle kan verme sırasında tesadüfen teşhis edilirler. Çünkü bazı kimselerde hastalık belirti vermeden geçirilir.
Hepatit B hastalığına bağlı ortaya çıkabilecek kötü sonuçlar nelerdir?
-
Siroz: Müzmin, yaygın ve ilerleyici karaciğer iltihabıdır. Öldürücü bir hastalıktır. Ortalama yaşam süresi 40 aydır.
-
Karaciğer kanseri
-
Karaciğer yetersizliği
-
Fulminan hepatit denilen çok kısa sürede karaciğer yetmezliğine götüren ölümcül bir hastalık tipidir.
-
Hepatit D hastalığı
Hepatit B testi yaptırmak için kimler ne zaman doktoruna başvurmalı?
Hepatit B hastalığı için riskli grupta yer alıyorsanız test yaptırtmak için mutlaka doktorunuza başvurun. Diğer yandan herhangi bir risk faktörü olmadan da bulaşabildiğinden yine doktorunuza başvurmanızda yarar vardır.
Akut hepatit B hastalığının tedavisi var mı?
Günümüzde akut hepatit B hastalığı için özgün bir tıbbi tedavi yoktur. Tedavi daha çok destekleyici özelliktedir. Hastanın istirahat etmesi, alkolden sakınması, bol sıvı alması, az yağlı, karbonhidrattan zengin gıda alması önerilir. Ağızdan gıda alamayan, bulantı veya kusması olan hastalar hastanede yatırılarak serumla beslenir. Bu dönemde önemli bir husus da karaciğere zarar verebilecek ilaçlardan sakınmaktır.
Hepatit B’de müzminleşme oranı ne kadardır?
Müzminleşme oranı yaşa bağlıdır. 5 yaş üzerindeki hastalarda % 2-6 iken 1-5 yaş arası çocuklarda % 30, yenidoğanlarda ise % 90’dır.
Müzmin (kronik) hepatit B hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlar hangileridir?
Günümüzde müzmin hepatit B hastalığının tedavisinde kullanılan biri iğne üçü hap olmak üzere 4 ayrı ilaç vardır. Bu ilaçlardan tek başına kullanılmaktadır. Tedavide temel hedef mikrop çoğalmasını durdurup karaciğer hasarını en aza indirmek ve yıllar sonra ortaya çıkması muhtemel karaciğer yetmezliğini ve sirozu engellemektir.
Tedavide kullanılan ilaçlar:
1-İnterferonlar (Pegasys, Peg-Intron)
2-Lamivudin (Zeffix)
3-Adefovir (Hepsera)
4-Entekavir (Baraclude)
İNTERFERONLAR (Pegasys, Peg-Intron)
İnterferonların genel özellikleri nelerdir?
İnterferonlar çok değişik mekanizmalarla virusların bölünmesini durdurmakta ve vücudun savunma gücünü olumlu yönde etkilemektedir. Hepatit B ve hepatit C tedavisinde kullanılmaktadır. Yakın zamana kadar standart interferonlar kullanılırken günümüzde yeni geliştirilen Peg-interferon formları tercih edilmektedir. Standart interferonları hastaya en az haftada 3 kez vermek gerekirken Peg-interferonların haftada tek doz kullanılması ile aynı etki elde edilebilmektedir. Bu nedenle Peg-interferonler hastalara daha konforlu ve daha etkin bir tedavi imkânı sağlamaktadır. Peg-interferonların iki değişik molekülü bulunmaktadır. Bunlardan Peg-interferon a-2b’nin dozu kilograma göre ayarlanırken, Peg-interferon a-2a’nın uygulamasında kiloya göre doz ayarlaması yapılmasına gerek yoktur. Ülkemizde, subkutan uygulama için hazırlanmış Peg-Intron (Schering-Plough) 50, 80, 100, 120 ve 150 mcg içeren flakonlarda ve Pegasys 135 ve 180 mcg (Roche Pharmaceuticals, Basel, Switzerland) kullanıma hazır injektörlerde satışa sunulmuştur.
İnterferonlar nasıl kullanılır?
Genellikle üst kol dış yüzüne ve deri altına, haftada bir kez yapılır.
İnterferonunun dozunu atlayan hasta ne yapmalı?
Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.
İnterferonun tedavisi alan hastalarda uyarılar nelerdir?
Alkol ve ilaç bağımlılığı varsa sonlandırılmalıdır. Kalb, böbrek, akciğer hastalığı, tiroid hastalığı, kontrol edilemeyen şeker hastalığı varsa bu ilaçların kullanımını kısıtlayabilir. İnterferonlar asla diğer ilaçlarla karıştırılarak kullanılmamalıdır. Araba kullanımı, alkol ve alkol ürünleri kesinlikle kullanılmamalıdır. Ayrıca uyku verici ilaçlar alınmamalıdır. İnterferon tedavisi alan ve gebe olma potansiyeli bulunan bayan hastalara tedavi süresince sıkı doğum kontrolü yapılmalıdır.
İnterferonun tedavisi alan hastalar ne sıklıkta doktor kontrolüne gelmelidir?
Tedavinin başlangıcında birinci hafta, ikinci hafta, dördüncü hafta ve daha sonra aylık aralıklarla kontrole gelmelidir. Eğer beklenmedik bir sorun ortaya çıkarsa hemen doktoru ile iletişime geçmelidir.
İnterferonlar saklanmalıdır?
Buzdolabının kapağında saklanmalıdır. Dondurulmamalı, ışıktan korunmalı, çalkalanmamalıdır. Çocuklardan uzak tutulmalıdır.
Interferonların yan etkileri nelerdir?
Başlangıçta uygulama sonrası; halsizlik, kas ağrısı, artralji, iştahsızlık, üşüme, titreme ve ateş gibi grip benzeri belirtiler görülebilir. Bu belirtiler genellikle 1-2 gün sürer, nadiren 2 haftadan uzun devam edebilir. Hasta gereksinim duyarsa iğne yapmadan 1 saat önce parasetamol grubu (vermidon, parol, panadol, minoset gibi) ağrı kesici, ateş düşürücü bir ilaç alarak bu yan etkileri daha hafif geçirebilir. Hastalar bol sıvı almalı ve kafein gibi sıvı söktürücü etkisi olan maddelerden sakınmalıdır.
Ayrıca İnterferon tedavisi alan hastalarda akyuvar (lökosit) ve pıhtılaşma yapan kan hücrelerinde (trombosit) baskılanma olabilir. Bu nedenle bu hastaların yakın takibi önemlidir.
LAMİVUDİN (Zeffix)
Lamivudin (Zeffix)’in genel özellikleri nelerdir?
Bir nükleozid analogu olan lamivudin hepatit B virusuna karşı güçlü etkilidir. Lamivudin seçici ve spesifik olarak hepatit B virusunun çoğalmasını engeller. Bunun sonucu olarak kandaki virus miktarında azalma, karaciğer testlerinde normale dönüş, karaciğer dokusundaki zedelenmede düzelme olur. İlacın yaklaşık % 70’i idrarla değişmeden atılır. İnterferon tedavisi alamayacak yada interferon kullanmak istemeyen hastalara uygulanabilir. İnterferon sirozu olan hastalarda kullanılamazken lamivudin bu grup hastalarda rahatlıkla kullanılabilir.
Lamivudin (Zeffix)’in yan etkileri nelerdir?
Lamivudinin yan etkileri oldukça azdır. En sık görülen yan etkiler başağrısı, baş dönmesi, halsizlik ve yorgunluktur. Ayrıca böbrek yetmezliği olan hastalarda doz ayarlaması yapılmalıdır.
Lamivudin (Zeffix) nasıl kullanılır?
Önerilen doz günde 100 mg’dır. Ülkemizde Zeffix®, (Glaxo Smith Kline) ticari ismiyle 100 mg’lık 28 film tabletlik blister ambalajlarda satılmaktadır. Yararlı olabilmesi için dozlar hergün düzenli olarak alınmalıdır.
Lamivudin (Zeffix)’in bir dozunu atlayan hasta ne yapmalı?
Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu ve markayı değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.
Lamivudin (Zeffix) kullanan hasta nasıl takip edilmelidir?
Her üç ayda bir kan sayımı, karaciğer testleri ve gerekirse virus sayım testi ile takip edilmelidir.
Lamivudin (Zeffix) nerede saklanmalıdır?
Lamivudin oda ısısında muhafaza edilmelidir. Tabletler nemden korunmalıdır. Banyoda veya mutfakta bulundurulmamalıdır. Çocukların ulaşamayacağı yerlerde saklanmalıdır.
Gebeler ve emziren anneler Lamivudin (Zeffix) kullanabilir mi?
Hayır. Kesingerekli görülmedikçe gebelerde ve süt veren anneler kullanmamalıdır.
Lamivudin (Zeffix)’in yan etkileri nelerdir?
Yan etkisi hemen hemen olmayan bir ilaçtır. Lamivudin tedavisinde en büyük sorun tedavi kesildiğinde hastaların ortalama %75 inde hepatit B virusunun yeniden çoğalmaya başlamasıdır.
ADEFOVİR (Hepsera)
Adefovir (Hepsera)’in genel özellikleri nelerdir?
Hepatit B virusunun çoğalmasını engelleyerek etkili olmaktadır. Lamivudin (Zeffix)’e karşı direnç oluşturan viruslara da etkilidir. Ağız yoluyla alınmasından sonra böbrek, karaciğer ve barsak dokuları başta olmak üzere pek çok dokuya yüksek miktarlarda dağılır. Etki için açlık veya toklukta alınması fark etmez. Başlıca böbrek yoluyla değişmeden atılır. Müzmin hepatit B hastalarının tedavisinde tek başına kullanılmaktadır. Ağızdan alındığında emilimi iyi olup, günde tek doz kullanıma olanak veren bir ilaçtır.
Adefovir (Hepsera) nasıl kullanılır?
Önerilen doz günde 10 mg’dır. Ülkemizde 2004 yılında Hepsera™ (Er-kim) ticari ismiyle 10 mg’lık 30 film tabletler şeklinde kullanıma sunulmuştur. Ancak adefovir lamivudine göre oldukça pahalıdır, bu nedenle maliyet yarar hesabı iyi yapılmalıdır.
Adefovir (Hepsera)’in bir dozunu atlayan hasta ne yapmalı?
Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu ve markayı değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.
Adefovir (Hepsera) kullanan hasta nasıl takip edilmelidir?
Her 3 ayda bir kan sayımı, karaciğer ve böbrek testleri, gerekirse virus sayım testi yapılmalıdır.
Adefovir (Hepsera) nerede saklanmalıdır?
Adefovir oda ısısında muhafaza edilmelidir. Tabletler nemden korunmalıdır. Banyoda veya mutfakta bulundurulmamalıdır. Çocukların ulaşamayacağı yerlerde saklanmalıdır.
Adefovir (Hepsera)’nın yan etkileri nelerdir?
Adefovir (Hepsera) ile ilgili başlıca sorun böbrekler üzerine olan zararlı etkisidir. 30 mg veya daha yüksek dozlarda daha sık gelişir. Ayrıca halsizlik, bulantı, şişkinlik, ishal, hazımsızlık, karın ağrısı ve başağrısı gibi yakınmalar olabilir. Tedavisi kesilen hastaların % 25’inde karaciğer hastalığında alevlenme bildirilmiştir. Bu yan etki genellikle tedavi kesildikten sonraki 12 hafta içinde görülmektedir. Vakaların çoğu kendi kendini sınırlar veya tedavinin yeniden başlanması ile geriler.
Adefovir (Hepsera)’nın alınması ile ilgili bir özellik var mıdır?
En iyi yararı elde etmek için unutulmadan düzenli alınmalıdır. Yemeklerle birlikte veya aç karnına alınabilir. Mide yakınması olan hastalarda yemeklerle birlikte alınabilir.
Adefovir (Hepsera)’nın alınması ile ilgili dikkat edilmesi gereken özellikler nelerdir?
Hafif veya ciddi böbrek yetmezliği olan hastalarda veya diyaliz gerektiren son dönem böbrek hastalarında adefovirin yarılanma ömrü uzar. Bu yüzden böbrek yetmezliği olan hastalarda doz ayarlaması yapılmalıdır. Adefovir veya herhangi bir bileşenine aşırı duyarlı olduğu bilinen hastalarda kesinlikle kullanılmamalıdır.
Gebeler ve emziren anneler Adefovir (Hepsera) kullanabilir mi?
Hayır. Gebelerde kullanılmamalı, hatta çocuk doğurma potansiyeli olan kadınlar tedavi seyrinde etkili bir doğum kontrol yöntemi uygulamalıdırlar. Ayrıca adefovirin insan sütüne geçip geçmediği bilinmemektedir, bu nedenle tedavi alan kadınlar bebeklerini emzirmemelidir.
ENTEKAVİR (Baraclude)
Entekavir (Baraclude)’in genel özellikleri nelerdir?
Müzmin hepatit B hastalarının tedavisinde kullanılan yeni bir ilaçtır. Entekavir virus çoğalma işleminin üç değişik adımında rol alarak hepatit B virusunun çoğalmasını engellemektedir. Bu etkisi oldukça hızlı gerçekleşmektedir. Böbrekler yoluyla atılır.
Entekavir (Baraclude) nasıl kullanılır?
Film kaplı tablet formu (0.5 mg ve 1 mg) ya da şurup şeklinde (0.05 mg/mL) bulunmaktadır. Daha önce Lamivudin veya Adefovir kullanmamış hastalarda 0.5 mg’lık tabletlerden günde bir tane, daha önce belirtilen ilaçları kullanmış ve direnç ortaya çıkmış hastalarda ise 1 mg’lık tabletlerden günde 1 adet önerilmektedir. Ülkemizde Baraclude®, (Bristol-Mayer-Squib) ticari ismiyle 0.5 ve 1 mg’lık 30 film tabletlik blister ambalajlarda satılmaktadır. Yemeklerden 1 saat önce veya 2 saat sonra alınmalıdır. 2007 yılında ruhsat almıştır. Yararlı olabilmesi için dozlar hergün düzenli olarak alınmalıdır.
Entekavir (Baraclude)’in bir dozunu atlayan hasta ne yapmalı?
Unuttuğu dozu mümkün olan en kısa zamanda almalı, eğer ikinci dozu almaya yakın bir zamanda hatırlarsa kaçırdığı dozu iptal etmeli ve normal takvimine devam etmeli. Asla iki doz veya ekstra bir doz almamalı, dozu ve markayı değiştirmemeli veya ilaç alımını durdurmamalıdır.
Entekavir (Baraclude) kullanan hasta nasıl takip edilmelidir?
Her üç ayda bir kan sayımı, karaciğer testleri ve gerekirse virus sayım testi ile takip edilmelidir.
Entekavir (Baraclude) nerede saklanmalıdır?
Oda ısısında saklanmalıdır. Şurup formu ışıktan, tabletler ise nemden korunmalıdır. Banyoda veya mutfakta tutulmamalıdır.
Entekavir (Baraclude)’in yan etkileri nelerdir?
Karaciğer enzimlerinde artış olabilir. Başağrısı, bulantı veya kusma olabilir. Halsizlik, uykusuzluk ve hazım zorluğu görülebilir.
Gebeler ve emziren anneler Entekavir (Baraclude) kullanabilir mi?
Gebelerde kullanımı ile ilgili bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle zorunluluk yoksa kullanılmamalıdır. Benzer şekilde anne sütüne geçip geçmediği de bilinmemektedir. Ancak hayvan çalışmalarında süte geçtiği gösterilmiştir. Bu nedenle entekavir kullanan annelerin emzirmemeleri önerilmektedir.
Hepatit B hastalığının aşısı var mıdır?
Evet. Yapılacak 3 dozluk aşı uygulaması ile hepatit B hastalığından korunmak mümkündür.
Kimlere hepatit B aşısı yapılmalıdır?
-
Yeni doğan bebekler
-
Tüm yetişkinler
-
Uyuşturucu kullananlar
-
Son 6 ay içersinde birden çok seks partneri olan kişiler
-
Cinsel yolla bulaşan bir hastalığa sahip olanlar
-
Homoseksüeller
-
Biseksüeller
-
Hemofili hastaları
-
Diyaliz hastaları
-
Tüm sağlık çalışanları
-
Hapishane personeli
-
Mahkumlar
-
Özürlü bakım evleri personeli
-
Dünya üzerinde hepatit B açısından riskli bölgelere seyahat edecek kişiler hepatit B aşısını ivedilikle yaptırmalıdır. Ülkemizde 1998 yılından bu yana yenidoğan tüm bebeklere ücretsiz olarak hepatit B aşısı yapılmaktadır.
Sağlık personeli eline hepatit B hastasının kanıyla bulaşık bir iğne battığında ne yapmalı?
Eğer iğne batan kişi doğal olarak hastalığı geçirmiş vey aşılı ise bağışık olduğundan bir şey yapmaya gerek yoktur. Ancak bağışık değilse tercihen ilk 48 saat içinde veya en geç 7 güne kadar hepatit B immunglobilinini yapılmalıdır. İmmunglobulinle birlikte ilk doz aşı da yapılmalı, aşının ikinci ve üçüncü dozları 1. ve 6. aylarda tamamlanmalıdır.
Hepatit B aşısı yapıldıktan sonra bağışıklık olup olmadığını tesbit etmek için test yapmak gereklimidir?
Aşı yapılan kişilerin % 95’inde antikor denilen koruyucu protein oluşmaktadır. Antikor (Anti-HBs) oluşup oluşmadığını anlamak için doktorunuz test isteyebilir. Ancak bu rutin bir uygulama değildir. Sağlık çalışanları, kronik hepatit B hastası olan kişilerin eşleri, vücut savunma sisteminde ciddi değişimler olan kişiler gibi riskli gruplarda aşının tutup tutmadığı araştırılabilir.
Aşı yapılmadan önce tarama testi olarak nelere bakılmalıdır?
HBsAg ve Anti-HBs. Eğer ikiside negatif ise aşı yapılır. HBsAg pozitif ise taşıyıcı veya müzmin hepatit, Anti-HBs pozitif ise bağışık olarak kabul edilir.
Hepatit B tarama testi yaptırmadan aşı yapılabilir mi?
Evet. Ancak maliyet yönünden tarama testi yaptırmak veya test yapmadan aşı yapılması konusu dikkate alınabilir. Diğer yandan tarama yapılarak varsa hastalığın veya taşıyıcılığın tesbiti tedavi ve izlem yönünden önem taşır.
Hastalığı geçirmiş ve bağışık olan bir kişiye aşı yapılırsa zararı olur mu?
Hayır. Hastalığı geçirmiş bir kişiye aşı yapılmasının zararı olmadığı gibi yararı da yoktur.
Hatırlatma dozu yapmaya gerek var mı?
Hayır. Bağışıklığı baskılanmamış hastalarda rutin olarak hatırlatma dozu yapılması önerilmemektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda en az 23 yıl koruduğu gösterilmiştir. Hatta antikor düzeyi çok düşük düzeylere inse bile koruyuculuğun devam ettiği bildirilmektedir.
İlk dozunu yaptırdığı aşı markasını bulamayan kişi farklı bir ürünle aşı programına devam edebilirmi?
Evet. Farklı firmalar tarafından üretilen hepatit B aşılarının biribirinden önemli bir farkı yoktur.
Hepatit B aşısı diğer aşılarla aynı zamanda yapılabilir mi?
Evet. Aynı anda diğer aşılarla birlikte verildiğinde olumsuz bir etkileşim bildirilmemiştir.
Hepatit B aşısı güvenlimidir?
Evet. Hepatit B aşısının çocuklarda ve erişkinde güvenli olduğu gösterilmiştir.
Hepatit B aşısı gebe veya emziren kadınlara yapılabilir mi?
Evet. Ne gebelik nede emzirme hepatit B aşısının yapılması için engel teşkil etmez. Aşının bebeğin gelişmesi üzerine bir yan etkiside yoktur.
Hepatit B aşısı kimlere yapılmamalıdır?
Daha önce yapılan hepatit B aşısına veya aşının bileşenlerinden birine ciddi alerjisi olan kişilere hepatit B aşısı yapılmamalıdır.
KAYNAKLAR
1-http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hepatitis/b/faqb.htm
3-Sünbül M. Kronik hepatit B’nin tedavisinde son gelişmeler. Eğe İnfeksiyon Günleri Sempozyum Kitapçığı. 2003;50-53.
4-Sünbül M. Kronik hepatit tedavisinde kullanılan antiviraller. Tabak F, Balık İ, Tekeli E (Eds). Viral Hepatit 2005. Ohan Matbaası. İstanbul 2005:182-198. |
